Historikk LV
(kilde: div Internettsider)
Den langhåra vorstehhunden er som de andre kontinentale fuglehundrasane
ein allsidig jakthund, med evne og eksteriør velegna for
å tåle mange forskjellege oppgåver og varierande
jaktforhold. Som rase er den utvilsamt den eldste og mest reinavla
av dei tyske ståande rasane.
Den første rasebeskrivelsen vart laga i 1879 og
den første komplette standarden vart lagt fram i 1897 av
Baron von Schorlemer.
Vi kjenner til rasen langt tilbake i tid og mange ulike rasar har
vorte brukt for å kome fram til den hunden som fekk sin rasestandard
i 1897; m.a. Wachtelhunden, men det er også innslag frå
engelske rasar, m.a. Gordonsetter. Rasen har og mange felles anar
og fellestrekk med Große Münsterländer og det har
i mange tilfelle vore godkjente paringar mellom dei to rasane.
I Skandinavia er rasen relativt ung. Dei første
hundane kom til Sverige i midten av 1970-åra og kom vidare
til Noreg i slutten av 1970-åra. Det tok tid før det
vart sett i gong avl på rasen i Noreg, men dei seinare 10-15
åra har vi hatt i gjennomsnitt 3-4 kull/år – maks
6 kull i de ”beste” åra. Frå 2000 og fram
til i dag har det skjedd ganske mykje med langhåren –
vi ser stadig fleire på jaktprøve og eit fleirtal av
dei som i dag kjøper LV er folk som også skal bruke
hunden til jakt. Det er ikkje lenger ”berre” ein pen
turkamerat.
Den eldste vorstehrasen
Langhår vorsteh er så langt vi kjenner til den eldste
av dei tre vorstehrasane. Kopparstikk og oljemaleri frå 1500-talet
viser langhåra hundar av wachteltypen i ulike jaktsituasjonar,
både på fuglejakt og jakt på anna vilt. Hundane
var relativt små med brun pels, breitt hovud og kupert hale.
På den tida hadde avl på standeigenskapar ikkje starta.
I løpet av 1600- og 1700 talet utvikla jakthunden seg til
ein stor, kraftig hund med eit roleg og ganske smalt søk.
Jakt med langhår vorsteh likna då mest dagens jakt med
spaniel.
ENGELSK blod blir teke inn
Smått om senn blir dei engelske rasane vurdert. Det som imponerte
var smidigheit og fart og rundt 1850 vart det importert engelske
hundar, m.a Gordon- og Irsksetter. For att få ein hund med
betre fart og reviering vart det kryssa inn nokre engelske hundar
i langhåren. Det var ikkje ei planlagt innkryssing og etterkvart
vart det kaos mht typar og fargar. Det vart kalla; "Den gamle
tyske marmeladen, men med engelsk saus".
FEM stamfedre
I 1878 vart den første avlsforeninga for langhår vorsteh
danna i Berghausen. Året etter vart det halde ei stor utstilling
i Hannover og rasestandard for langhår- og korthår vorsteh
vart fastsett. Modell for langhårvorsteh vart hannhunden Mylord
1. Frå starten av hadde ein fem langhårlinjer –
alle stamma frå ein og same hannhund. Dei fem hannhundane
var Job, Don, Roland, Kalkstein og Mylord 1. Av desse hundane var
det berre ein, Kalkstein, som førte vidare den brun/kvite
fargevarianten. Det kan og nemnast at Mylord 1, gjennom kryssing
med ei pointertispe, vart stamfar til ei rad korthår.
Deutsche langsam?
Rundt 1900 hadde langhårvorstehen utvikla seg til ein stor
og tung hund - kalla "Deutsche langsam". For å endre
på dette vart det starta eit systematisk avlsarbeid der ein
brukte mellomstore hundar med gode jakteigenskapar. Det vart også
kryssa inn noko Gordon Setter. Avlsarbeidet gav raskt resultat og
kombinasjon av gode felteigenskapar frå dei engelske hundane,
og arven frå den tyske ”ur-vorsteh” i form av
vannpasjon, apportglede, godt ettersøk og rovdyrskarpheit
gav den ideelle jakthund
Großer og kleiner münsterläder
Rundt 1878 var det ein del svart-kvite langhår og det var
ikkje ønskeleg. Ein ville ikkje blande dei brune, brun-kvite
og dei svart-kvite hundane, men ville stambokføre dei svart-kvite
hundane i ein separat del av stambokregisteret. Detta systemet varte
så lenge som til 1943. Dei svart-kvite hundane var grunnlaget
for rasen Großer Münsterländer som offisielt vart
oppretta i 1919. På 1960- og 1970talet vart igjen langhår
kryssa inn i Großer Münsterländer. Som ein kuriositet
kan og nemnast att på midten av 1920-talet vart langhår
kryssa inn i Kleiner Münsterländer og som eit resultat
kom skimmelfargen hos Kleiner Münterländer.
|
